Жумуш ордунда окутуунун алкагында «Алыскы маалымат базаларын иштеп чыгуу жана эксплуатациялоо / Разработка и эксплуатация удаленных базы данных» дисциплинасы боюнча практикалык сабак өткөрүлдү

Жалал-Абад колледжинин Автоматташтырылган системалар жана математика ПЦКнын ПОВТАС-01-24 жана ПОВТАСк-2-23 тайпаларынын студенттери үчүн жумуш ордунда окутуунун алкагында «Разработка и эксплуатация удаленных баз данных» дисциплинасы боюнча мазмундуу жана практикалык багыттагы сабак уюштурулду. Сабак ЖАКтын адистик окутуучусу Асилбек уулу Курсантбек тарабынан уюштурулду. Иш-чара IT-RUN академиясы жана Инновациялык Айти жана Бизнес колледжинин базасында болду.

Сабактын негизги максаты — студенттердин алыскы (remote) маалымат базаларын иштеп чыгуу жана эксплуатациялоо боюнча теориялык билимдерин практикалык көндүмдөр менен айкалыштыруу, ошондой эле заманбап backend-технологиялар менен иштөө жөндөмдөрүн өркүндөтүү болду.

Ойчиев Эдзен агай Backend-разработка багытынын алкагында ORM (Object-Relational Mapping) технологиясынын иштөө принциптерин практикалык мисалдардын негизинде кеңири түшүндүрдү. ORM инструменттерин колдонуу аркылуу маалымат базасы менен программалык тиркеменин ортосундагы өз ара аракеттенүүнү оптималдаштыруу, коддун структурасын жөнөкөйлөтүү жана өндүрүмдүүлүктү жогорулатуу ыкмалары көрсөтүлдү.

Практикалык бөлүктө маалымат базасын долбоорлоонун архитектуралык негиздери каралып, таблицалардын түзүмүн иштеп чыгуу, алардын ортосундагы байланыштарды (relations) туура уюштуруу жана нормалдаштыруу принциптерин колдонуу боюнча тапшырмалар аткарылды. Студенттер SQL сурамдарын түзүү, маалыматтарды тандоо жана өзгөртүү, ошондой эле суроолорду оптималдаштыруу боюнча иш жүргүзүштү.

Мындан тышкары, клиент-сервер архитектурасынын иштөө логикасы, REST API аркылуу маалымат алмашуу механизми жана backend тиркеменин маалымат базасы менен интеграциясы деталдуу талданды. CRUD (Create, Read, Update, Delete) операцияларын ишке ашыруу, колдонуучулардын аутентификациясы жана авторизациясы, ошондой эле маалымат коопсуздугун камсыз кылуу маселелери комплекстүү каралды.

Сабактын алкагында алыскы серверде жайгашкан маалымат базасын конфигурациялоо, резервдик көчүрмө (backup) түзүү жана маалыматтарды калыбына келтирүү (restore) процесстери практикалык деңгээлде көрсөтүлдү. Индекстерди колдонуу, суроолорду оптималдаштыруу (query optimization) жана системанын масштабдалуучулугун камсыз кылуу принциптери аркылуу өндүрүмдүүлүктү арттыруу жолдору талкууланды.

Жыйынтыгында студенттер аткарылган иштерди тесттик чөйрөдө текшерип, системанын туруктуулугун жана корректтүү иштөөсүн анализдешти. Мындай форматтагы жумуш ордунда окутуу билим берүүнүн сапатын жогорулатууга, теория менен практиканын айкалышын камсыз кылууга жана алыскы маалымат базаларын иштеп чыгуу багытында атаандаштыкка жөндөмдүү адистерди даярдоого багытталган маанилүү кадам болуп саналат.